dinsdag 17 november 2026 · Den Haag
Zakelijk nieuws
voor ondernemers
OP DE ZAAK.
MkbNederland

Conjunctuurklok van het CBS stopt na laatste meting

Het CBS publiceert vandaag de laatste Conjunctuurklok: het economisch beeld bleef in oktober vrijwel even negatief. Ook drie maandberichten verdwijnen, wat ondernemers minder tussentijdse signalen geeft.

Gestapelde blauwe zeecontainers in de haven van Rotterdam onder een heldere lucht
Foto · Foto: Jan van der Wolf · Pexels · Pexels License

De Conjunctuurklok van het CBS verschijnt vandaag voor het laatst. Volgens de slotmeting van 9 november was het economisch beeld in oktober nagenoeg even negatief als in september: 8 van de 13 indicatoren presteerden slechter dan hun langjarige trend.

Vanaf november werkt het CBS de Conjunctuurklok niet meer bij. Ook de maandberichten over de consumptie van huishoudens, de investeringen in materiële vaste activa en de goederenexport stoppen. Die cijfers verschijnen voortaan alleen nog per kwartaal, als onderdeel van de raming van de economische groei. Een reden voor de stop noemt het CBS in het bericht niet.

Voor ondernemers die hun omzet- en inkoopplanning naast de maandcijfers legden, betekent dat minder tussentijdse signalen. Wie wil blijven benchmarken, werkt voortaan met de kwartaalraming en met de reeksen die niet op de stoplijst staan, zoals faillissementen, werkloosheid en consumentenvertrouwen.

Wie maandelijks benchmarkte, werkt voortaan met kwartaalcijfers en losse CBS-reeksen.

Wat de laatste Conjunctuurklok van het CBS laat zien

De indicator zakte licht, van -0,16 in september naar -0,17 in oktober. Sinds het dieptepunt van -0,44 in juli 2025 kroop de klok bijna elke maand omhoog, maar onder de langetermijntrend staat hij al sinds oktober 2023.

Producenten waren in oktober minder positief: het producentenvertrouwen daalde van 4,2 naar 2,3, maar ligt nog boven het gemiddelde van de afgelopen twintig jaar. Consumenten waren met -34 een fractie negatiever dan in september (-33) en zitten ver onder dat gemiddelde.

De harde cijfers zijn sterker. De industrie produceerde in augustus 12,0 procent meer dan een jaar eerder, de grootste stijging in ruim vier jaar. De goederenexport groeide in augustus met 4,9 procent, huishoudens consumeerden 2,1 procent meer en de investeringen lagen 1,8 procent hoger. Het bbp steeg in het derde kwartaal met 0,6 procent, na 0,7 procent in het tweede kwartaal.

Faillissementen en werkloosheid lopen op

Daartegenover staan zwakkere signalen. In september werden, gecorrigeerd voor zittingsdagen, 16 bedrijven meer failliet verklaard dan in augustus, een stijging van 5 procent. De werkloosheid bleef op 4,0 procent, maar het aantal werklozen steeg de afgelopen drie maanden met gemiddeld 5.000 per maand tot 408.000. Eind september stonden er 375.000 vacatures open, vrijwel evenveel als een kwartaal eerder.

Het ondernemersvertrouwen uit de kwartaalenquête bleef begin vierde kwartaal op -5,3, zoals Op de Zaak eerder meldde in het stuk over het ondernemersvertrouwen. Het volgende brede ijkpunt is de kwartaalraming van de economische groei; de maandelijkse klok die al die cijfers bundelde, komt niet terug.

Op de Zaak Weekly

De week voor je bedrijf,
in vijf minuten.

Elke vrijdag om 9 uur: de regels die veranderden, het geld dat beschikbaar kwam, de cijfers die ertoe doen en de gids die je deze week moet bewaren. Geschreven voor wie een bedrijf runt, niet voor wie erover vergadert.

Gesponsorde plekken zijn altijd gelabeld. De redactie is niet te koop.

Wat je ontvangt

  • De wetswijziging, termijn of regeling van de week en wat die voor je bedrijf betekent
  • Eén praktische gids om te bewaren: stappen, voorwaarden en de instantie waar je moet zijn
  • De cijfers van CBS, KVK of UWV die iets zeggen over jouw sector
  • De overname, investering of benoeming die het speelveld verandert