dinsdag 17 november 2026 · Den Haag
Zakelijk nieuws
voor ondernemers
OP DE ZAAK.
MkbNederland

Investeringen uitgesteld: horeca en industrie remmen het hardst

Van alle bedrijven stelde 24,2 % het afgelopen jaar investeringen uit of zag ervan af. Geldgebrek en onzekere regels remmen het hardst, vooral in horeca en industrie.

Zwarte rekenmachine op technische tekeningen van een machineonderdeel op een houten bureau
Foto · Foto: RDNE Stock project / Pexels · Pexels License

Bijna een kwart van de Nederlandse bedrijven heeft de afgelopen twaalf maanden investeringen uitgesteld of geschrapt. In de horeca gaat het om 37 %, in de industrie om 33 %, meldt het CBS op basis van de Conjunctuurenquête Nederland van oktober 2026.

De enquête is een gezamenlijk onderzoek van CBS, KVK, het Economisch Instituut voor de Bouw (EIB), MKB-Nederland en VNO-NCW, gepubliceerd op 5 november. Van alle ondernemers stelde 14,1 % geplande investeringen uit, zag 2,5 % ervan af en deed 7,6 % allebei. Samen is dat 24,2 %. Nog eens 10 % had helemaal geen investeringsplannen.

Het hardst remt de verhuur en handel van onroerend goed: daar stelde bijna de helft van de ondernemers investeringen uit of schrapte ze. Het minst gebeurde dat in de informatie en communicatie (15 %) en de zakelijke dienstverlening (17 %).

Uitstel is ook een investeringsbeslissing: reken hem net zo scherp door als de investering zelf.

Horeca en industrie: investeringen uitgesteld door geldgebrek

Ruim 48 % van alle ondernemers ervaart belemmeringen bij investeren. Financiële beperkingen worden het vaakst genoemd, door 16,9 % van alle bedrijven. Daarna volgen onzekerheid over toekomstig beleid of regelgeving (13,7 %), huidige regelgeving, vergunningen of infrastructuur (11,1 %) en een tekort aan personeel of kennis (10,3 %). Bedrijven konden maximaal twee belemmeringen kiezen.

In de horeca noemt 25,3 % financiële beperkingen en 16,6 % onzekerheid over beleid. In de industrie liggen die cijfers op 22,2 % en 20,8 %. In de vastgoedsector noemt 52,2 % de huidige regelgeving, vergunningen of infrastructuur als rem.

Waar wel geld naartoe gaat, is technologie: ruim 46 % van de bedrijven investeert vooral in digitalisering of automatisering, in de informatie en communicatie 65 %. De autohandel (37 %) en de bouw (28 %) zetten vooral in op personeel, de industrie noemt productinnovatie of R&D het vaakst (26 %). In de horeca zegt 31 % niet te investeren om toekomstbestendig te blijven.

Wat je als mkb-ondernemer nu doet

Heb je zelf investeringen uitgesteld? Dan is het goed te weten dat uitstel niet gratis is. Prijzen, levertijden en financieringsvoorwaarden veranderen terwijl je wacht. Zet per project op papier welk probleem het oplost, hoeveel kasruimte de uitvoering vraagt en wat een half jaar wachten kost. Een liquiditeitsbegroting met twee scenario's laat zien of uitstel geld bespaart of juist kost.

Kijk ook of een fiscale regeling de rekensom verandert. De kleinschaligheidsinvesteringsaftrek verlaagt bij kleinere investeringen je fiscale winst; lees hoe je de KIA berekent. Bij energiezuinige bedrijfsmiddelen kan ook de EIA meetellen.

De investeringscijfers verschijnen naast een ondernemersvertrouwen dat begin vierde kwartaal op -5,3 bleef staan; lees ook ons stuk over het ondernemersvertrouwen. De volgende kwartaalmeting van de Conjunctuurenquête, begin 2027, laat zien of de rem eraf gaat.

Op de Zaak Weekly

De week voor je bedrijf,
in vijf minuten.

Elke vrijdag om 9 uur: de regels die veranderden, het geld dat beschikbaar kwam, de cijfers die ertoe doen en de gids die je deze week moet bewaren. Geschreven voor wie een bedrijf runt, niet voor wie erover vergadert.

Gesponsorde plekken zijn altijd gelabeld. De redactie is niet te koop.

Wat je ontvangt

  • De wetswijziging, termijn of regeling van de week en wat die voor je bedrijf betekent
  • Eén praktische gids om te bewaren: stappen, voorwaarden en de instantie waar je moet zijn
  • De cijfers van CBS, KVK of UWV die iets zeggen over jouw sector
  • De overname, investering of benoeming die het speelveld verandert