Ondernemersvertrouwen blijft negatief op -5,3
Het vertrouwen bleef in het vierde kwartaal gelijk. Bijna een kwart van de bedrijven stelde investeringen uit of schrapte plannen.

Het ondernemersvertrouwen vierde kwartaal 2026 blijft staan op -5,3, hetzelfde niveau als drie maanden eerder.
Dat blijkt uit de Conjunctuurenquête Nederland van CBS, KVK, EIB, MKB-Nederland en VNO-NCW, gepubliceerd op 5 november. De indicator is al vijf jaar negatief. Ondernemers beoordelen de economische ontwikkeling van de afgelopen drie maanden met -6,6 en de verwachting voor de komende drie maanden met -4,0.
Informatie en communicatie is met 4,4 het positiefst. De industrie staat licht positief op 0,6 en autohandel en reparatie op nul. In de meeste andere bedrijfstakken overheerst pessimisme.
Ondernemers zijn minder somber over de komende drie maanden dan over het afgelopen kwartaal.
Investeringen worden vaker uitgesteld
Bijna een kwart van de bedrijven stelde in de afgelopen twaalf maanden investeringen uit of schrapte plannen. Veertien procent stelde een geplande investering uit. Financiële beperkingen waren voor 17 procent van de ondernemers die investeringen uitstelden een reden.
Daarnaast ervaart bijna de helft van de bedrijven belemmeringen bij investeren. Bedrijven kunnen daardoor minder snel machines, software, verduurzaming of uitbreiding financieren, ook wanneer zij de langetermijnnoodzaak wel zien.
Op de Zaak behandelt in de gids over de EIA hoe een fiscale regeling de investeringssom kan beïnvloeden. Een regeling neemt marktrisico niet weg, maar kan wel onderdeel zijn van de rekensom.
Personeelsverwachting blijft positief
De personeelsindicator daalde licht, maar bleef met 5,5 positief. Ondernemers verwachten per saldo nog steeds een toename van hun personeelssterkte. Tegelijk noemt 32 procent een tekort aan arbeidskrachten als belangrijkste belemmering voor de bedrijfsvoering.
De vertrouwensscore is een saldo-indicator, geen voorspelling van omzet of faillissementen. Een negatieve uitkomst betekent dat pessimistische antwoorden zwaarder wegen dan optimistische, niet dat elk bedrijf krimpt.
Voor een ondernemer is vooral de eigen sectoruitsplitsing bruikbaar. Vergelijk orderportefeuille, personeelsplanning en investeringsruimte met de sectortrend. Leg vast welke beslissing verandert als vraag, rente of kosten anders uitvallen dan verwacht. De volgende kwartaalmeting laat zien of de voorzichtige verwachting doorzet.
Gebruik de uitkomst daarom niet als los koop- of aannameadvies. Werk met eigen marges, concrete offertes en een liquiditeitsbuffer. Herzie de planning zodra orders, personeelskosten of financieringsvoorwaarden aantoonbaar veranderen.


