KVK: startende zzp'ers vormen 82 % van 62.395 starters
KVK schreef in het derde kwartaal 62.395 starters in, 15 % meer dan een jaar eerder. Vier op de vijf begint zonder personeel, terwijl de Belastingdienst sinds 2025 weer controleert op schijnzelfstandigheid.

Startende zzp'ers trekken de bedrijvigheid: van de 62.395 starters die KVK in het derde kwartaal van 2026 inschreef, is 82 % zelfstandige zonder personeel. Het aantal startende zzp'ers ligt 20 % hoger dan een jaar eerder, terwijl de Belastingdienst sinds 1 januari 2025 weer handhaaft op schijnzelfstandigheid.
Het totale aantal starters steeg met 15 % ten opzichte van hetzelfde kwartaal van 2025. Tegelijk stopten 36.610 ondernemers met een vestiging, 4,3 % minder dan een jaar eerder; het aantal faillissementen steeg met 0,6 % tot 735. Van alle 2.637.902 vestigingen in het Handelsregister is 69 % een zzp-vestiging.
In het eerste en tweede kwartaal van 2026 was nog 79 % van de starters zzp'er. De daling van het aantal zzp'ers die eind 2024 zichtbaar werd, heeft zich volgens KVK niet doorgezet. Het aandeel ligt boven het gemiddelde in onderwijs, bouw en zorg, juist de sectoren waar toen een daling te zien was.
De handhaving remt opdrachtgevers, niet de inschrijvingen: starters kiezen nog altijd massaal voor het zzp-schap.
Joris Knoben, hoogleraar strategie en ondernemerschap aan Tilburg University, zegt tegen NOS dat bedrijven twee jaar geleden schrokken van de aangekondigde handhaving, maar dat het volledig weren van zzp'ers in de praktijk moeilijk blijkt. In het KVK-persbericht: ‘Die behoefte aan flexibiliteit verdwijnt niet zomaar.’
Handhaving schijnzelfstandigheid: wat de Belastingdienst nu doet
Tot 1 januari 2025 gaf de Belastingdienst onder het handhavingsmoratorium eerst een aanwijzing. Sinds die datum legt de dienst bij vastgestelde schijnzelfstandigheid direct correctieverplichtingen en naheffingsaanslagen loonheffingen op bij de opdrachtgever, met terugwerkende kracht tot uiterlijk 1 januari 2025; bij kwaadwillendheid geldt vijf jaar.
Boetes blijven voorlopig beperkt. Sinds 1 januari 2026 zijn vergrijpboetes mogelijk, maar alleen bij opzet of grove schuld; verzuimboetes blijven ook in 2026 uit, na een toezegging van staatssecretaris Heijnen in december 2025. Volgens het Handboek Loonheffingen 2026 vervalt deze ‘zachte landing’ op 1 januari 2027.
Wat dit betekent voor startende zzp'ers
Voor startende zzp'ers zegt de inschrijving bij KVK niets over hoe de Belastingdienst een opdracht beoordeelt. Die kijkt per opdracht naar wie het werk aanstuurt, of de klus is ingebed bij de opdrachtgever en of je zelf ondernemersrisico draagt. Die criteria komen uit rechtspraak (het Deliveroo-arrest), niet uit de Wet DBA zelf. Het naheffingsrisico ligt bij de opdrachtgever, die daarom strenger naar contracten kijkt. Leg afspraken per opdracht vast, raadpleeg bij twijfel een boekhouder of adviseur en lees onze praktische gidsen en ons ondernemersnieuws.
De KVK-cijfers tellen vestigingen, inclusief parttime zzp'ers met minder dan 15 uur per week, en zeggen niets over hoeveel werk die zelfstandigen krijgen. CBS telde in het tweede kwartaal bijna 1,5 miljoen mensen met een hoofdbaan als zelfstandige, 131.000 minder dan eind 2024. De volgende KVK-cijfers over startende zzp'ers verschijnen begin 2027, kort na het einde van de zachte landing.
Bronnen
- KVK, persbericht '82% van de starters is zzp'er, ondanks aanpak schijnzelfstandigheid' ·
- NOS, 'Aantal nieuwe bedrijven stijgt fors, ruim 8 op de 10 zijn zzp'ers' ·
- Belastingdienst, 'Arbeidsrelaties en handhaving door de Belastingdienst' ·
- Accountancy Vanmorgen, 'Kabinet zwicht voor Kamerdruk: ook in 2026 geen verzuimboetes bij schijnzelfstandigheid' ·


